واقعيت ندارد ذهن و ذوق و خيال او اين سخنان را مىپروراند همانطور كه شعرا بنيروى خيال كاه را كوه و كوه را كاه مىبينند . * ( « بَلْ قالُوا أَضْغاثُ أَحْلامٍ بَلِ افْتَراه بَلْ هُوَ شاعِرٌ فَلْيَأْتِنا بِآيَةٍ كَما أُرْسِلَ الأَوَّلُونَ » ) * انبياء : 5 . در مجمع فرموده : اين سخن شخص متحير است كه آنچه شنيده مبهوتش كرده گاهى ميگويد سحر است و گاهى شعر و گاهى خواب ، و اين مناقضهء آشكار است . ولى ظاهرا آن سه مرحلهء ترقى از تكذيب قرآن و رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله است اول گفتند : خوابهاى پريشان است ولى چون خواب در نوبت خود حقيقت دارد و شخص چيزى مىبيند . گفتند : بلكه افترا گفته و از خودش بسته و جعل كرده است . ولى چون دروغ بستن نيز تدبير و فكر لازم دارد از آن هم ترقى كرده گفتند : شاعر است و از روى و هم و خيال سخن ميگويد . قرآن كريم با شعر و شاعران مبارزه كرده و هر دو را كوبيده است بايد ديد كدام شعر و كدام شاعر مورد حملهء قرآن است ابتدا آيات را نقل سپس مطلب را بررسى ميكنيم : * ( « وَما عَلَّمْناه الشِّعْرَ وَما يَنْبَغِي لَه إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ وَقُرْآنٌ مُبِينٌ » ) * يس : 69 . ما به او شعر نياموخته‌ايم و شعر به او سزاوار نيست بلكه كلام او تذكر و قرآن مبين است ، شعر آنگاه كه در خور شأن انبياء نباشد قهرا موقعيت خويش را از دست ميدهد . * ( « وَالشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ . أَ لَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ . وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ ما لا يَفْعَلُونَ . إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَذَكَرُوا الله كَثِيراً . . . » ) * شعراء : 224 - 227 . يعنى گمراهان از شعراء پيروى ميكنند ، نميدانى كه شاعران در هر واديى گام بر ميدارند ( و در توسن خيال نشسته و بهر سو ميتازند ) و ميگويند آنچه را كه نميكنند ، مگر شاعرانيكه ايمان آورده و كار نيكو كرده و خدا را بسيار ياد نموده‌اند . اين آيات با آنكه شعر و شاعران